ئاسایشی ناوشار (ئەمنی بەلدە):
ماوەیەکی پێ چوو عەبدول ھاتەوە و گوتی: بەڕێوەبەر دەڵێت: با بێنە ژوورەوە.
لەو ناوەدا تەنیا سەربازێکم بینی کە پاسەوان بوو، دەنا چەکبەدەستێکی ترم تیا نەبینی، چۆڵ و ھۆڵ. لە دڵی خۆیشمدا دەمگوت: ئەگەر مەبەستیان گرتنم بووایە مەفرەزەیەک سەربازیان بە شوێنما دەنارد! یا ھێزێکی چەکداریان لەو ناوەدا بۆ پارێزگاری دادەنا، کە وا بوو جێی مەترسی نییە! لە پلەکان سەر کەوتین و بە لای چەپدا لامان کردەوە، بەرەو یەکەم ژوور ڕۆیشتین، دەرگامان کردەوە و سڵاومان کرد.
بەڕێوەبەری ئاسایش:
پیاوێکی عەرەب، ڕەشتاڵە، باڵابەرز، دەمپان، زمانبڵم، سەر نیوەڕووتاوە، قژی ئەملاولای سەری دابوویەوە بەسەر ناوچە بێمووەکەیدا، تا وا پیشان بدات سەری نەڕووتاوەتەوە! وەڵامی سڵاوەکەی دایەوە و تەوقەی لەگەڵ کردم و گوتی: فەرموو، دابنیشە، لەو کاتەدا دەستی بۆ قەنەفەیەکی بەرانبەری ڕاکێشا! منیش دانیشتم.
بەعەرەبی گوتی: مامۆستا! ناوت چییە؟
گوتم: حەسەن.
گوتی: باوکت؟
گوتم: موحەممەد ئەمین.
گوتی: باپیرت؟
گوتم: موستەفا.
گوتی: شوێنی لەدایکبوونت، واتە: لەکوێ لە دایک بوویت؟
گوتم: پێنجوێن.
گوتی: کە وا بوو جەنابت حەسەن پێنجوێنیت؟
گوتم: بەڵێ.
گوتی: بەداخەوە فەرمانم بۆ ھاتووە بتگرم و بەندت بکەم!
گوتم: بۆچ؟ گوتی: لەمەولا خۆت دەزانی.
گوتم: إنا للە وإنا إلیە ڕاجعون.
ئینجا نامەیەکی نووسی و دایە دەست ئەمنێکی عەرەب و گوتی: شەوێ بیھێنن بۆ خوارەوە. ھەر ئێستاش بڕۆن ئەو پیاوەی تر بەر بدەن، کە لە جیاتیی ئەم گرتوومانە!
منیان ھێنایە دەرەوە و گوتیان: لەسەر ئەو کورسییە دابنیشە، ئەگەر تینوویشت بوو ئەوە ئاوە لەسەر مێزەکەدا!
بەڵێ لە پەنای مێزەکە دانیشتم، ھەندێک ئاوم خواردەوە، لەو کاتەدا مەلا حەسەنی (گونە)یی ([1]) ھاتە دەرەوە، مەلا حەسەن ڕەنگی ھەڵبزڕکا بوو، لێوی باری گرتبوو، گەیشتە نزیک منەوە تا توانیی دەستی بەرز کردەوە و سڵاوێکی کرد، وەک ئەوە بڵێ: ماڵت ئاوا ھەر وەک ھاتیت و منت ڕزگار کرد!
بەڵێ، کوێخای گەڕەک ھاتەوە بۆ لام و گوتی: خەم مەخۆ مەعلووم ھیچی خراپ نییە و بەر دەبیت!
گوتم: پیاوەتییەکی باشت لەگەڵدا کردم! ئاخر بۆ ئاوەھا پێوەت کردم؟ تۆ بەڵێنی شەرەفت دا، کوا پەیمان و سوێند و سمێڵەکەت؟
سوێندی زۆری خوارد و گوتی: ئەگەر بمزانیبایە بۆ گرتنە، نەدەھاتم بە شوێنتا
گوتم: ھەر وەک ئەمەت کرد و گیرۆدەت کردم، پیاوی چاک بە حسەینی برام ھەر لەویا وەستاوە و چاوەڕوانە، پێی بڵێ: گیراوە، با بڕواتەوە، ئەگەر توانییان ھەوڵێکم بۆ بدەن!
گوتی: ئەی بەسەر چاوەکانم و ڕۆیشت.
تۆپبارانی ناوشار:
لەو کاتەدا شەڕی ئێران و عێراق بوو، تۆپبارانی ناوشار دەکرا، ھێرشەکەی بەسرە بوو، دەریاچەی ماسی گیرابوو، تەلەفزیۆنی بەغدا پەیتا پەیتا ھاواری دەکرد، کە: چاوەڕوانی بەیانێکی گرنگ بن، ھەموو لێپرسراوی دایەرەکە، چاویان بڕیبووە شاشەی تەلەفزیۆنەکە، ماوەی سەعات و نیوێ لەوێ مامەوە، چایەکیان بۆ ھێنام، کەمێ دەمم تەڕ بوو، لەناو ھۆڵەکەدا ھاتوچۆم دەکرد و دەگەڕام، چەند جارێ ویستم ھەڵبێم و ڕابکەم، ئەگەر لاقم سەقەت نەبووایە زۆر بەئاسانی دەمتوانی ڕابکەم. دواین جار ویستم بچمە خوارەوە و بڕۆم، ئەمنێک لە بەردەممدا قوت بووەوە، ئیتر ڕێسەکەم بووەوە بە خوری! وا دیارە لەژێر چاودێری کامێرەدا بووبم بێ ئەوەی بە خۆم بزانم.
پاشان گەڕامەوە بۆ لای مێزەکە، ئەمنەکەیش ڕۆیشتە ژوورێک، چاوم گێڕا کەس دیار نەبوو، دەستم کرد بە باخەڵما خۆم پشکنی، ھیچی وام پێ نەبوو لێی بترسم، جگە لە دەفتەری تەلەفۆنەکەی باخەڵم.
خێرا دەرم ھێنا و ڕۆیشتمە نزیک پەنجەرەکەوە، تاکێکیانم کردەوە، ژێر چوار چێوەکەی بۆش بوو، چاوم گێڕا کەس دیار نەبوو، دەفتەرچەکەم لەژێر چوارچێوەکەدا قایم کرد.
ئا لەم کاتەدا وەک سەر لووتکەی چیا بەرزەکان، کە بەئاستەم خۆریان پێوە مابوو، ڕەنگم زەرد ببوو، لێوم توێژاڵی لێ نیشتبوو، زارم وشک ببوو، پەیتا پەیتا ئاوم دەخواردەوە، عەیب نەبێ میزەچرکەم پێ کەوتبوو! سەرزەنشتی خۆمم دەکرد کە بۆچ لەگەڵ ئەوانەدا ھاتم؟ خۆم تاوانبارم! کە من ھەواڵم زانی ئەو پیاوە گیراوە، بۆچ خۆمم نەشاردەوە، تا بزانم چی دەبێ؟ بۆ لە دەرگای سەربانەوە دەر نەچووم؟ بۆ؟ بۆ؟
بەڵێ، بەو جۆرە و چەندین پرسیاری تر سەرکۆنە و سەرزەنشتی خۆمم دەکرد! و تەنیا بە وشەی (لاحول ولا قوە الا باللە العظیم) وەڵامی خۆمم دەدایەوە!
چۆن و بە چی خەڵەتام؟
لەوانەیە تۆیش بپرسیت و بڵێیت: تۆ کە زانیت دکتۆر عیسام گیراوە و ھەواڵت پێ گەیشت، ئیتر چۆن ڕۆیشتیت لە تەکیاندا؟
مافی خۆتە ئەوپرسیارە بکەیت بەڵام ئەگەر تۆیش لە جێی منا بوویتایە لەوانەیە بڵێم ھەر ھەمان ھەڵوێستت دەبوو!
لەوانەیە بڵێیت چۆن؟
دەڵێم: سێ ڕۆژ لەوەوپێش لە قوتابخانەکەمەوە نووسراوێکم پێ گەیشت، کە تێیدا نووسرابوو: ئەگەر نەڕۆیتەوە سەر کارەکەت و سەرێک لە بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردە نەدەیت، بۆ ھەمیشە لەسەر کار لا دەبرێیت و فەسڵ دەکرێیت!
منیش شەش مانگ بوو مانگانە و معاشم وەر نەگرتبوو، چونکە لە فێرگەی سەربازیدا بەشداریم نەکردبوو، بۆ (جیش الشعبی)یش نەڕۆیشتبووم!
بەڵێ، ڕۆیشتم بۆ پەروەردە و ڕۆیشتمە لای لێپرسراوی بەشی قوتابخانە ناوەندییەکان، ئافرەتێکی مەسیحی بوو بە ناوی (نەجوا)، لێم پرسی: مەسەلە چییە؟ بۆچ ئەم نووسراوەم بۆ ھاتووە؟
گوتی: چاکەیەکی باشم لە تەکا کردوویت، پێم خۆش بوو ئاگادارت بکەم، کە ئەو چاکەیەم لە تەکا کردوویت! بەڵام شوێن و جێگاتم نەدەزانی، لەبەر ئەوە ئەو نووسراوەم بە چاکترین وەسیلە زانی، بۆ ئەوەی بێیت و لەو بارەیەوە ئاگادارت بکەمەوە.
گوتم: پێشەکی سوپاست دەکەم و ئەوا ھاتووم، کە وا بوو بۆم باس بکە بزانم ئەم چاکەیەت چی بووە؟
گوتی: ماوەیەک لەمەوبەر بانگیان کردم بۆ بەغدا، لە دیوانی سەرۆککۆماردا کۆبوونەوەمان ھەبوو، لە بارەی ئەو مامۆستایانەوە قسەمان کردووە، کە لە فێرگەی سەربازیدا بەشدارییان نەکردووە، لەوێدا ناوی تۆ ھاتووەتە پێشەوە، منیش پێم گوتوون: یەکێک لەوانەی کە بەشداری نەکردووە ئەو پیاوەیە، لە ڕێی دەورەیەکی زانیاریدا کە خۆمان ناردبوومان لە ڕووداوی ترۆمبێلدا لاقێکی شکاوە، و سێ ساڵی تەواو نەیتوانیوە بچێتە قوتابخانەکەی، ئێستاش ئەو لاقەی سەقەت بووە.
گوتی: ئەوانیش پێیان گوتووم: لەو ئیجازانەی وەری گرتووە، لەو بەڵگەنامانەی پێی چووەتە نەخۆشخانە و پێی ھاتووەتە دەر سەروو دانەمان بۆ کۆپی بکە و بۆمان بنێرە، تا ئێمەش لەگەڵ ئەوانی ترا حسابی بۆ نەکەین!
گوتی: جا منیش ئەو کارەم کردووە و لە ھەریەکەیان بەرگێک فتوکۆپیم بۆ بەغدا ناردووە، تۆیش بەتەمابە، بەم زوانە وەڵامەکەی لە دیوانی سەرۆککۆمارییەوە دێتەوە، دە بڕۆ خوات لەگەڵ، تەنیا بۆ ئەوەم بانگ کردی و ناردم بە شوێنتا!
منیش ھەندێ سوپاسم کرد و ھاتمە دەرەوە.
جا دوای ئەم ڕووداوە سێ ڕۆژی پێ چوو ھاتن بە شوێنمدا، ئەوانیش بێ چەک و بێ مەفرەزە بوون، لە دڵی خۆمدا دەمگوت ئەگەر بۆ گرتنم بھاتنایە، ئاوەھا بەسادەیی نەدەھاتن! ئیتر نەمزانی کە ئەمەش یەکێکە لە فرتوفێڵەکانی ڕژێمی بەعس، کاتێ مووچەم گیری خوارد، ئینجا زانیم کە بۆچ بەو جۆرە ھاتوون بە شوێنمدا.
ئەمە پێشەکییەک بوو تا من چەواشە ببم و لە تەکیاندا بڕۆم، لەوانەیە ئەگەر تۆیش لە جێی من بوویتایە، ھەر لە تەکیاندا بڕۆیشتبای!
[1] - گونە، دێیەکە لە ناوچەی دەربەندیخان.