بیرەوەرییەکانی بانگخوازێک - ئەڵقەى شەست و یەک
بیرەوەرییەکانی بانگخوازێک - ئەڵقەى شەست و یەک
  د. حەسەن پێنجوێنى     2024/06/26     218 جار بینراوە    


يەكەم سەفەرى جوانڕۆ:

ڕۆژى هه‌ینى (24/12/1987) مامۆستا ئه‌حمه‌دى بارامى – خوا پاداشتى بداته‌وه‌ - ترۆمبێلى بۆ گرتبووین و ڕۆیشتین بۆ جوانڕۆ. له‌وێ میوانى مامۆستا سدیقى حاسڵى بووین، شه‌وێ له‌وێ بووین و خه‌ڵكێكى زۆر له‌ دۆستان و براده‌ران هاتبوون بۆ سه‌ردانمان، منیش باسى عاقیبه‌تخێرى و خۆشبه‌ختیى دواڕۆژم بۆ كردن.. و ئه‌وه‌ى كه‌ له‌ نامیلكه‌ى عاقیبه‌تخێریدایه‌ ئه‌وه‌م بۆ باس كردن.

بۆ نیوه‌ڕۆى ڕۆژى(25/12/1987) له ‌ماڵى كاك عه‌بدوڵڵاى زاواى مه‌لا موحه‌ممه‌دى كه‌لارى بووین، نه‌مانزانى كه‌ جێگه‌كه‌یان ئه‌وه‌ند سه‌خڵته‌ ده‌نا نه‌دڕۆیشتین، خوا پادشتیان بداته‌وە، به‌ڕاستى جێى ڕێز و ته‌قدیر بوو، كه‌ توانیى میواندارى له‌ ئێمه‌ بكات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا له‌ناو دوكانێكا نیشته‌جێ بوون، پاشان كه‌ ڕۆیشتین و دیمان ئه‌وه‌ جێگه‌كه‌یانه‌ زۆر ناڕه‌حه‌ت بووین، كه‌ بووینه‌ته‌ ئه‌رك و زه‌حمه‌ت بۆیان.. خوا پاداشتیان به‌ خێر بداته‌وه‌..

بۆچی ساردوسڕ بوويتەوە؟:

ئێواره‌ى ڕۆژى (25/12/1987) له ‌ماڵى مه‌لا موحه‌ممه‌دى كه‌لارى بووین - بەڕەحمەت بێت - مه‌لا موحه‌ممه‌د له‌ باینگان كامێره‌یه‌كى كڕیبوو، چه‌ند وێنه‌یه‌كى بۆ یادگارى گرتین، ئه‌و شه‌وه‌ لێم پرسى: ئه‌رێ كاكه‌برا! كاتێ له‌ كوردستانى ئه‌ودیو بووین، تۆ زۆر گه‌رموگوڕ بوویت، هۆى چى بوو كه‌ هاتیته‌ ئه‌مدیو وا ساردوسڕ بوویته‌وه‌؟

گوتى: من كه‌ له‌وێوه‌ هاتم یه‌كسه‌ر ڕۆیشتمه‌ پایگا و داواى چه‌كم كرد، هه‌ژده‌ چه‌كم وه‌ر گرت، به‌وپه‌ڕى دڵگه‌رمییه‌وه‌ ڕۆیشتم، تا وه‌ك فیداكارێكى گیانباز له‌گه‌ڵ هاوه‌ڵه‌كانمدا كار بكه‌م و دژى به‌عسى چه‌په‌ڵ بجه‌نگم، بەڵام له‌ ڕێگه‌دا ئێمه‌ كه‌ له‌ باینگانه‌وه‌ تێده‌په‌ڕین، هه‌ندێ دۆستى گێل ئێمه‌یان گرت و ئازاریان داین و قسه‌ى ڕه‌ق و ناخۆشیان پێ گوتین، دڵیان كردین به ‌به‌رد و پاش چه‌ند ڕۆژ زیندانى به‌رەڵڵایان كردین، ئیتر ئێمه‌ش دانیشتین و ئه‌وه‌ته‌ ده‌بینى له‌ سه‌هۆڵ ساردتر بووینه‌ته‌وه‌!

حەقگوتن قورس بوو: (خوا لێمان خۆش بێت ئەو کاتە بە حەقم دەزانی).

ئێواره‌ى ڕۆژى (26/12/1987) له ‌ماڵى "مامۆستا عه‌بدوڵڵا" و "كاك فارووق" میوان بووین، زۆر ڕێزیان لێ گرتین، خوا پاداشتیان بداته‌وه‌، شه‌وێ هه‌ندێک له‌و گه‌نجانه‌ى ئۆردوگاى جوانڕۆ، هاتبوون بۆ سه‌ردانى من، باس هات به ‌باسدا، باسى ئێران هاته‌ ناوه‌وه‌.

گوتم: ئه‌مڕۆ له‌م سه‌رزه‌وییه‌دا ده‌وڵه‌تێك نییه‌ شانازى به ‌ئیسلامه‌وه‌ بكات جگه‌ له‌ ئێران، ده‌وڵه‌تێكه‌ ئه‌گه‌ر نه‌یتوانیبێ سە‌د له‌ سە‌د وڵات بكاته‌ وڵاتێكى ئیسلامى هه‌وڵى زۆرى داوه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بیكات، له‌م بارەیە‌وه‌ گۆڕانكارییه‌كى زۆرى به‌دى هێناوه‌، وه‌ك لابردنى ڕووتى، نه‌هێشتنى زیناخانه‌، شه‌رابخانه‌، كاباره‌، له‌ جیاتیى ئه‌وانه‌ حیشمه‌ت و حیجابى په‌ره‌ پێ داوه‌، جه‌نگێكى سه‌رومڕى له ‌دژى تلیاك و مه‌وادى موخه‌ددیر ده‌ست پێ كردووه‌، ئێزگه‌ و ته‌له‌فزیۆنى له‌ فه‌ساد پاك كردووەته‌وه‌، له‌ جیاتیى ئه‌وانه‌ مزگه‌وته‌كان باوه‌شیان بۆ نوێژكه‌ران کردووته‌وه‌. حوجره‌ى مزگه‌وته‌كان به ‌فه‌قێ ئاوه‌دان بووه‌ته‌وه‌. خوێندنى دینى بره‌وى په‌یدا كردووه‌. مه‌لا نرخى هه‌یه‌، ئه‌ڵڵاهوئه‌كبه‌ر بووه‌ته‌ ویردى سه‌رزمانى گه‌وره‌ و بچووك. گیانى جیهاد له‌ خه‌ڵكیدا زیندوو بووه‌ته‌وه،  خه‌ڵكى واى لێ هاتووه‌ حه‌ز له‌ شه‌هیدى بكات! كۆمه‌ڵه‌ مه‌فاهیمێك كه‌ له ‌لاى موسڵمانانى په‌یامدار هه‌بوو، له ‌جیهانى واقیعدا به‌ جۆرێك له ‌خه‌یاڵ سه‌یر ده‌كرا، وه‌ك نه‌ ڕۆژهه‌ڵاتى و نه‌ ڕۆژئاوایى، ده‌وڵه‌تى ئیسلامى و واتاى جیهاد و حوكم به‌ قورئان، و هتد... ئه‌مانه‌ى هێنایه‌ جیهانى واقیعه‌وه‌، ئه‌مانه‌ى هه‌موو به ‌جیهان ناساند... ئێمه‌ش به ‌ئه‌ندازه‌ى ئه‌م كارانه‌ى خۆشمان بوێت. له‌م سه‌رده‌مه‌ى خۆماندا من به‌لامه‌وه‌ له‌ ده‌وڵه‌ته‌كانى ئه‌مه‌وى و عه‌باسى چاكتره‌، (ئه‌ڵبه‌ت جگه‌ له‌ سه‌رده‌مى عومه‌رى كوڕى عه‌بدولعه‌زیز)، چونكه‌ ئه‌وان ده‌وڵه‌تیان به‌ره‌و خراپه‌ ده‌برد و ئه‌م ئه‌یه‌وێ به‌ره‌و چاكه‌ى ببات. (١).

كه‌چى هه‌ندێ لەو تازەپێگەیشتووانە ڕۆیشتبوون لاى مامۆستا سە‌لاح شكاتیان كردبوو، كه‌ م. حه‌سه‌ن پێنجوێنى ته‌عریفى ئێرانى كردووه‌ و نابێ كه‌سێكى وه‌ك ئه‌و به‌چاكه‌ باسى ئه‌و ڕژێمه‌ بكات! 

(١)  ( وەڵڵا ئەوان ڕاستیان کرد و من بەهەڵەدا چووم، ئەو کات وام دەزانی ڕاست دەکەن، نەمزانی لەگەڵ ئەمریکادا لە ژێرەوە کلکیان گرێ داوە پێکەوە و لە ڕواڵەتیشدا دەڵێن مەرگ بۆ ئەمریکا! داواکارم خوا لەو فەترەیەی تەمەنم خۆش ببێت کە بە نەزاین و بە دڵسافی بەرگریم لەو مونافیقانە دەکرد).

شه‌وێ بۆ نوستن ڕۆیشتینه‌وه‌ ماڵ مامۆستا سدیقى گه‌ڵاڵى.

 ڕۆژی 12/27 گەڕاينەوە بۆ پاوە. 

ماوه‌یه‌ك له ‌ماڵ خۆمان ماینه‌وه‌، تا له‌ ڕۆژى دوو شه‌ممه ‌12/28 سه‌فه‌رێكمان بۆ كرماشان كرد. ئه‌و كاته (كرمان شاه) كرماشانیان ناو نابوو باخته‌ران، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ناوى شاى پێوه‌ بوو، به‌ڵام له‌م دواییه‌دا له‌ سه‌ر داخوازیى نوێنه‌رانى كرماشان له‌ كۆڕى نوێنه‌راندا ناوه‌كه‌ى خۆیان بۆ گێڕایه‌وه‌.

ئەم سەفەرەمان زۆر سەير بوو.

ئێواره‌ى ڕۆژى یه‌ك شه‌ممه‌ بلیتى پاسى كرماشانمان بڕى، كرێى حه‌وت كه‌سمان دابوو، بڕیار وا بوو سبه‌ینێ ڕۆژى دوو شه‌ممه‌ له‌گه‌ڵ كاك عه‌ره‌بدا بڕۆین بۆ باخته‌ران. به‌یانى زوو براكه‌ى كاك نه‌جمه‌دین جێبه ‌شابازه‌كه‌ى هێنا و هات به‌ شوێنماندا، بۆ كاتى دیاریكراو گه‌یشتینه‌ گه‌راج و سوار پاسه‌كه‌ بووین، ماوه‌یه‌كى زۆر چاوه‌ڕوانیمان كرد كاك عه‌ره‌بى براده‌رمان دیار نه‌بوو، ئه‌و له‌ دێى خانه‌گا بوو، ماوه‌ى نیو سه‌عاتێك به‌پێ  له ‌پاوه‌وه‌ دوور بوو.

لێرە تەلەفون ناكرێ:

ئێمه‌ش كه‌وتبووینه‌ ئه‌مرى واقیعه‌وه‌، نه‌مانده‌زانى چی بكه‌ین؟ ئه‌گه‌ر ئه‌ڕۆین شاره‌زاییمان نییه ‌و تا ئیستا نه‌ڕۆیشتوینه‌ته‌ كرماشان، ئه‌گه‌ر ناڕۆین پاره‌ى بلیته‌كانمان ناده‌نه‌وه‌ و ده‌بێت زیانێك بكه‌ین! له ‌ئه‌نجامدا بڕیارمان دا بڕۆین، و له‌وێوه‌ به ‌ته‌له‌فۆن ئه‌دره‌سه‌كه‌ى ماڵ مامۆستا سە‌لاح وه‌ر ده‌گرین.

به‌ڵێ، به‌نه‌شاره‌زایى كه‌وتینه‌ ڕێ، دنیا زستانه‌، به‌فرێكى باش باریوه‌، به‌ درێژایى ئه‌و ماوه‌یه‌ى له ‌پاوه‌ بووین من باسى خراپیى خه‌ڵكى كرماشانم بۆ كرابوو! گه‌یشتینه‌ كرماشان و له‌نزیك گه‌راجه‌كه‌وه‌ لامان دا، پرسیارمان كرد: ته‌له‌فۆنخانه‌ له‌ كوێوه‌یه‌؟ پیشانیان داین.. ڕۆیشتینه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیى گوتیان: لێره‌ ته‌له‌فۆن ناكرێ، بڕۆن بۆ ئه‌و سازمانه‌ى له‌ ته‌نیشت مه‌یدانى ئازادییه‌وه‌یه‌. منیش منداڵه‌كانم برده‌ كه‌بابخانه‌یه‌كى نزیك مه‌یدانه‌كه‌، ئه‌م كه‌بابخانه‌یه‌ جێى خانه‌واده‌ى تیا بوو، نانم بۆ منداڵه‌كان بانگ كرد و گوتم: ئێوه‌ لێره‌ دابنیشن تا من دێمه‌وه‌.

له‌ ته‌ك به‌هادینا ڕۆیشتین بۆ مه‌ركه‌زى ته‌له‌فۆنخانه‌ى ئازادى، له‌وێش گوتیان: تا پاش نیوه‌ڕۆ بوارى قسه‌كردن نییه‌!

گوتم: ئه‌ى چار چییه‌؟

گوتیان : مه‌ركه‌زێكى نوێ له ‌شه‌قامى فیرده‌وسى و له ‌نزیكی مه‌یدانى فیرده‌وسییه‌وه‌ هه‌یه‌، برۆن بۆ ئه‌وێ به‌ڵكوو بتوانن له‌وێوه‌ ته‌له‌فۆن بكه‌ن. به‌ڵێ، بێ زانین و بێ شاره‌زایى هاتی‌نه‌ ده‌ر و ڕۆیشتینه‌ لاى خوارووى مه‌یدانى ئازادییه‌وه‌ و له‌وێدا پرسیارى ترۆمبێلى خه‌تى شه‌قامى فیرده‌وسیمان كرد، گوتیان: هه‌ر لێره‌دا ده‌وه‌ستێ، ئیتر پاش ماوه‌یه‌ك كه ‌ترۆمبیل هات سوار ته‌كسییه‌كى نه‌فه‌رات بووین، و ڕۆیشین بۆ مه‌یدانى فیرده‌وسى، سایه‌قه‌كه‌ ناشاره‌زا بوو، له‌ شوێنێكى دوورتره‌وه‌ دایبه‌زاندین، پاشان بە ترۆمبێلیكى تر گه‌ڕاینه‌وه‌ مه‌یدانه‌كه‌ و ڕۆیشتینه‌ مه‌ركه‌زى ته‌له‌فۆنه‌كه‌وه‌، پاش ماوه‌یه‌ك چاوه‌ڕوانى ته‌له‌فۆنمان له‌گه‌ڵ پاوه‌دا كرد، یه‌كێک له ‌برایان ناوونیشانى كتێبخانه‌ى په‌یامى پێ داین، كه‌ له‌ نزیك پرده‌ هه‌واییه‌كه‌ى جوانشێره‌وه‌یه‌.

ئه‌ویش له ‌نزیك مزگه‌وتى ئیمام شافیعییه‌وه‌یه‌.

جوامێرى كرماشانى:

به‌ڵێ، هاتینه‌ ده‌ره‌وه‌ و ده‌ستمان له‌ قه‌مه‌ره‌یه‌كى تایبه‌تى ڕاگرت- له‌و كاته‌دا باو بوو كه‌ ترۆمبێلى شه‌خسى خه‌ڵكى سوار ده‌كرد-  ئه‌ویش وه‌ستا و هه‌ڵیگرتین، ماوه‌یه‌ك ڕۆیشتین، شۆفێره‌كه‌ له ‌ته‌ك ئه‌وه‌ى له ‌ته‌كیا دانیشتبوو كشمیشیان ده‌خوارد، هه‌ندێكیشیان به‌ ئێمه‌ دا، پاش خوڵكێكى تووڕكى ئینجا لێمان وه‌ر گرتن، كه‌ گه‌یشتینه‌ نزیك فولكه‌ى پرده‌ هه‌واییه‌كه‌وه‌ دایبه‌زاندین و گوتى: ئه ‌ئه‌وه‌ پرده‌ هه‌واییه‌كه‌یه‌، ئێمه‌ له‌وێوه‌ ناڕۆین ده‌نا ئه‌مانگه‌یاندنه‌ ئه‌وێ، ئێمه‌ش دابه‌زین و ئه‌و كاته‌ نه‌فه‌رى به‌ ده‌تمه‌ن بوو، بیست تمه‌نمان دایە، بەڵام لێى وه‌ر نه‌گرتین! زۆر جه‌ختمان كرد لێى وه‌ر نه‌گرتین و پاشان گوتى: ئێوه‌ میوانن چۆن پووڵتان لێ وه‌ر ده‌گرین؟

ئاى له‌و موفاجه‌ئه‌یه‌ى كه‌ هه‌رگیز چاوه‌ڕوانم نه‌كردبوو! من باسى كرماشانیم به‌ جۆرێكى تر بیستبوو! پاره‌په‌رست، چاوچنۆك، چه‌قۆکێش‌، شه‌ڕفڕۆش و شه‌لاتى! كاتێ له‌گه‌ڵ پیاوێكى كرماشانیى ئاوه‌هادا ڕووبه‌ڕوو بووم سە‌د و هه‌شتا پله‌ تێڕوانینم به‌رانبه‌ر خه‌ڵكى كرماشان گۆڕا! من به‌ چاوى خۆم ئه‌و پیاوه‌تییه‌م له‌ خه‌ڵكى كرماشانه‌وه‌ بینى و هه‌تا له ‌ئێرانیشدا بووم، له ‌ماوه‌ى ئه‌و دوو ساڵه‌دا پیاوخراپیم لێیان نه‌بینى، ئه‌ڵبه‌ت زۆر جاریش ئامشۆم ده‌كرد به‌ بۆنه‌ى ماڵی مامۆستا سه‌لاحه‌وه‌.

چه‌م بێ چه‌قه‌ڵ نابێ، ماقووڵ نییه‌ شارێكى وه‌ها گه‌وره‌ پیاوخراپى تیا نه‌بێت، حه‌تمه‌ن پیاوخراپى تیا هه‌یه‌، بەڵام ئه‌مه‌ سوننه‌تى ژیانه‌، شارێك یا دێیه‌ك یا گه‌ڕه‌كێك یا قه‌وم و هۆزێك ئینسانى چاك و خراپى تیادا ده‌بێت، جا ئه‌گه‌ر پیاوباشه‌كانى زۆرتر بوون ئه‌وا به ‌باش ده‌ناسرێن، ئه‌گه‌ر به‌پێچه‌وانه‌وه‌ بوو، به‌ خراپ ده‌ناسرێن.. جا هه‌ركه‌س به‌رخوردى له‌گه‌ڵ پیاوخراپانى ئه‌و شوێن یا قه‌ومه‌دا هه‌بوو، ئه‌وا به ‌خراپه‌ باسیان ده‌كات چونكه‌ خراپه‌كانیاتنى بینیوه‌، سه‌گى سپیش بۆ باره‌لۆكه‌ زه‌ره‌رى هه‌یه‌، خۆ ئه‌گه‌ر پیاوباشه‌كانیشى بینى ئه‌وا به‌ چاكه‌ باسیان ده‌كات، به‌ هۆى گوڵه‌جۆیه‌كه‌وه‌ سە‌د گوڵه‌مرۆریش ئاو ده‌خواته‌وه‌!

پاش ئه‌وه‌ ڕۆیشتینه‌ كتێبخانه‌كه ‌و هه‌واڵى ماڵی مامۆستا سە‌لاحمان لێ پرسى گوتى: به‌ڵێ من ماڵیان پێ ده‌زانم، پاش ماوه‌یه‌ك كه‌ ته‌له‌فۆنى بۆ كردن، ئێمه‌ى سوار ترۆمبێله‌كه‌ى خۆى كرد و بردینى بۆ مه‌یدانى ئازادى، له‌وێ مناڵه‌كانیشمان سوار كرد و پێكه‌وه‌ ڕۆیشتین بۆ ماڵ مامۆستا. خوا پاداشتى ئه‌و براده‌ره‌ش بداته‌وه‌..


نوسراوی زیاتری ئەم نوسەرە

ڕێکخراوی خاڵ

خاڵ بۆ هزرو ڕۆشنبیرى، ڕێکخراوێکى قازانج نەویستە، لە لایەن دەستەیەک ڕۆشنبیر و نووسەرەوە ساڵى ٢٠١٥ لە سلێمانى دامەزراوە، هەوڵى وشیارکردنەوە و خزمەتکردنى کۆمەڵگەى کوردیى دەدات.

xalkurd.org - 2022
developed by KODTECH.NET & powered by microsoft azure