شتانێک زۆر دڵخۆشیان کردم:
یەکەم: بەھادین زۆر ھەوڵی دابوو بۆ خۆچاکردن، تا ببێتە چاولێکراوی مناڵەکان.
دووەم: ھەڵوێستی خێزانم.
ا- لەگەڵ براکانی خێزانمدا نێوانمان زۆر خۆش بوو، لەگەڵ ئەوەدا کە براکانی سەر بە کۆمەڵە بوون، کاتی خۆی خێزانم تێگەیاندبوو کە لەنێوان بیری ئیسلامی و بیری مارکسیستیدا چەند جیاوازی و دژایەتی ھەیە، لەبەر ئەوە لەو ماوەی زیندانیبوونەی مندا نەیھێشتبوو ھەرگیز شەو لە ماڵ باپیریان بمێننەوە، نەوەک خوانەخواستە بیری براکانی کاریان تێ بکات. خێزانم دەیگوت: گوتوومە باوکیان لەسەر ئیسلام گیراوە، لەوە ترساوم منداڵەکان شەو لەوێ بمێننەوە، لەوێ قسەیان بۆ بکرێ و بکەونە ژێر تەوژمی بیری ئەوانەوە، ئەی کە مێردەکەم ھاتەوە چ وەڵامێکی بدەمەوە؟ لەبەر ئەوە گوتوومە چش برامن، بەڵام باشەو لەوێ نەبن.
ب – شانازیکردنی بەوەی کەمن لەسەر ئیسلام گیراوم، مامۆستا مەلا "عوسمانی ھەڵەبجە" - ڕەحمەتی خوای لێ بێ- بۆی گێڕامەوە و گوتی: لەو کاتەدا تۆ گیرابوویت ڕۆیشتم بۆ ماڵتان، تا دڵخۆشیی خێزانت بدەمەوە کە ناڕەحەت نەبێت، بەڵام خێزانت مەردانە وەڵامی دامەوە، و گوتی: مامۆستا گیان! ئەمە جێی شانازییە بۆ ئێمە کە لەسەر ئیسلام گیراوە، بەس نییە لە سەر دزی و خراپەکاری نەگیراوە! ھیچ خەفەتی ناوێ، چونکە خۆی ڕێی ئیسلامی ھەڵبژاردووە و لەسەر خوا گیراوە، تەنیا دوعای بۆ بکەن خوا سەبر و خۆگری بداتێ، مامۆستا بەڕەحمەت بێ لەسەر ئەو ھەڵوێستەیەوە زۆر ڕێزی لێ دەگرت.
چاکەی خەڵکی:
لەگەڵ حاجی عومەری عەبەڕێحاندا دراوسێ ماڵ بووین، خێزانەکانمان خۆشک بوون، لەڕاستیدا دراوسێیەکی زۆر باش بوون، لەو ماوەیەدا کە دراوسێ بووین ھەرگیز دڵمان لە یەک نەیەشا، خوا جەزای خێریان بداتەوە، کاتێ کە من گیرابووم خێزانی بە خێزانم دەڵێت: خوشکە گیان! حاجی عومەر پێی گوتوم: بە ئاشکرا و نهێنی چییان پێویست بوو، چییان ویست گەردنت ئازاد بێت بۆیان ببە، هەرچەند الحمد للە خێزانم هیچی لێ وەر نەگرتبوون، بەڵام هەڵوێستەکەیان جێگەی سوپاس و پێزانینە.
هەروها پوورە سۆیبە بۆی گێرامەوە و گوتی: کاتێ قاچت شکابوو، زۆر جار باسی حەدیس و تەفسیر و ئیمان و ئیسلامت بۆ دەکردین، جارێکیان باسی گەورەیی شەونوێژت بۆ کردین کە خێری چەند زۆرە!
گوتی: بەخوا مامۆستا لە کۆتایی شەو و پێش بەرەبەیاندا بەگریانەوە دوعامان بۆ دەکردیت، لەو کاتانەدا بۆت دەپاڕاینەوە کە خۆت بۆت باس دەکردین، ئەڵڵاھوئەکبەر کە ئەو ھەواڵەم پێ خۆش بوو، منیش گوتم: پوورە سۆیبە گیان! لەڕاستیدا ھەر ئەو دوعایانە بوو، بووە ھۆی ڕزگاریی من دەنا کەس بەتەمای بەربوونی من نەبوو. خەڵکێکی زۆر لە دۆست و پیاوچاکان بە پێنجوێنی و غەیری پێنجوێنییش یارمەتییان بۆ هێنابوون، لێیان وەر نەگرتبوون و هەندێکیشیان هەر بەزۆر دایانناوە، خوا پاداشتیان بداتەوە.
# # #
هەندێک شت سەرنجڕاکێش بوون:
لە مانگی ھەشتدا بوو سەفەرێکم بۆ شارەزوور و ھەڵەبجە کرد، کە گەیشتینە پەنای کانیسپیکەی شارەزوور، دیتمان چەکدارێکی زۆر لەگەڵ چەند زرێلییەکدا خەریکی تێکدانی دێی کانیسپیکەن، منیش خۆم گێل کرد و گوتم: دەبێ بۆ ئەو ماڵانە بڕووخێنن؟ ئایا ئەوانە ئێرانین و ئەیانەوێ ئەو دێیە کاول بکەن؟
سایەق پاسەکە گوتی: بابە! ئەوە تۆ ئەڵێیت لە مەریخەوە ھاتوویت؟ ئێرانی چی و شتی چی؟ ئەوە حیزبی بەعسە و ئەیەوێ ھەرچی دێھاتی کوردستانە وێرانی بکات.
گوتم: ئەی باشە ئەو خەڵکەی جلی کوردییان لەبەردایە چۆن قبووڵی دەکەن ماڵی براکانیان ئاوەھا وێران بکەن؟
گوتی: بابە! وا دیارە تۆ سەرمان دەدەیت بە قەڵبەیەکدا، ئەی نازانی ئەوانە بۆچ پێیان دەڵێن: جاش؟ چونکە خۆیان و ویژدانیان فرۆشتووە بە پارە.
گوتم: ئەی ئەو خەڵکە چ تاوانێکیان کردووە وا ماڵەکانیان تێک دەدەن؟ بۆ دیفاع لە خۆیان ناکەن و بەرگری لە ڕووخاندنی ماڵەکانیان ناکەن؟
کابرایەک لەناو ترۆمبێلەکەدا گوتی: کاکە گیان! ترس بەسەرمانا زاڵ بووە، بە خوا قەسەم دێڵەسەگ لە ئێمە بەغیرەتترە، سایەق گرێدەرێک بۆی گێڕامەوە و گوتی: بە گرێدەر و بلدۆزەرەکانەوە سوپا بردینی بۆ تێکدانی دێیەک، خەڵکی دێیەکە چەند ڕۆژێک پێش مەوعیدەکە ئاواییەکەیان چۆڵ کردبوو، کاتێک گەیشتینە خانوویەک کە دێڵەسەگێکی تیا بوو چەند تووتکەیەکی کردبوو، سەگەکە ھێرشی بۆ ھێناین، وەڵڵا قەپی دەکرد بە دەمپەڕی گرێدەرەکەدا و نەیدەھێشت خانووەکە تێک بدەین، ڕۆیشتین بە فەرماندەکەمان گوت: شتێکی وایە ئێمە چی بکەین؟ ئەویش گوتی: چونکە ئەوسەگە ئەوەند بەشەرەفە دیفاع لە ماڵی خۆی دەکات، ئەو ماڵەی ئەو تێک مەدەن.
کارگەی ھێلم:
کاتێ بەر بووم بەتەمای ئەوە بووم لە مەکتەب دابمەزرێمەوە و ببمەوە بە مامۆستا، ماوەیەکی زۆر چاوەڕوانیم کرد، لە ئاسایشی گشتییەوە نامەیان بۆ دامەزرانەوەم نەنارد، پاشان پێیان گوتم: کاکە گیان! ئەگەر ئەوە بۆ گرتنت بووایە ھەر یەکەم ڕۆژ دەگەیشت!
پاش چوار مانگ ناردم بۆ پەروەردە تا ھەواڵێکم بۆ بزانن، گوتبوویان: لە ئاسایشەوە نامەمان بۆ ھاتووە، کە تەعینی نەکەینەوە.
بەڵام خودا پەکی نەخستم، خێرەومەندان زەکاتیان بۆ دەناردین، خوا پاداشتیان بە هەزار قات بداتەوە، برادەرێکی دڵسۆزم هەبوو بە ناوی کاکی زێڕینگەر (حاجی موحەممەدی حاجی نەجیب)، خوا بەفیردەوس پاداشتی بداتەوە، کارگەیەکی دروستکردنی (ھێلم) ماجوومی شووشەی کڕی و گوتی: مامۆستا لەبەر تۆ کڕیومە (خوا پاداشتی خێری بداتەوە)، کردمی بە لێپرسراوی کارگەکە و مانگی سەد و پەنجا دیناری پێ دەدام، لەڕاستیدا ئەو ئەندازەیە لە معاشی قوتابخانەکەم زۆرتر بوو. سوپاس بۆ خودا ئەویش قازانجێکی باشی لێ کرد.. بەڵام ئەو هەست و دڵسۆزییەی بۆ ئەوەی من بێمعاش نەبم، دەیشیزانی کە بەبێ هۆ پارە وەر ناگرم، ئەو هەڵوێستەی جێگەی ڕێز و تەقدیرە.. خوا وێنەیان زۆر بکات.
سەردانی شێخ عثمان:
لەگەڵ کۆنە خاوەن کارگەکەدا (کە، پیاوێکی سۆفی بوو) سەفەرێکمان بۆ موسڵ و بەغدا کرد، تا ئەو کارگانەی کەرەسەی خاوی کارگەکەی ئێمەیان لا دەست دەکەوێ من بیانناسم.
بەم بۆنەیەوە جێی خۆیەتی کە باسێکی ئەو سەردانەشم بۆ لای "شێخ عوسمانی سیراجودین"- بەڕەحمەت بێت - بکەم. کە ڕۆیشتینە بەغدا ھاوەڵەکەم پێی گوتم: مامۆستا! حەزرەتی شێخ لێرەیە و من دەمەوێ بڕۆم بۆ زیارەتی، پێم خۆشە تۆیش لەگەڵما بێیت!
گوتم: باشە، پێکەوە سەرێکمان لە شێخ دا. خانەقاکەی تا ئەندازەیەک قەرەباڵغ بوو، ئێمەش تا شەوێ بواری چاوپێکەوتنیمان نەبوو، شیخ شەوێ تەشریفی ھێنا و لەناو خەڵکەکە دانیشت، ئەوانەی کە ھاتبوون بۆ لای ھەریەکە کارێکی ھەبوو، یا دوعا و نوشتەبوو، یا واسیتەیەکیان بۆ بکات، یەک بەیەک ڕابەڕای کردن تا سەرە گەیشتە من، منیش لاقم شکا بوو، کە وەزعی منی بینی وای زانی بۆ مەسەلەی ڕانی شکاوم ڕۆیشتووم بۆ لای، بۆیە گوتی: تۆ پێویستیت چییە؟
گوتم: من ھیچ پێویستییەکم نییە الحمد للە، تەنیا بۆ سەردان و زیارەتت ھاتووم. زۆری پێ سەیر بوو، ماوەیەک تیم ڕاما و ھیچ قسەی نەکرد، ئینجا پرسی: ئەوە لاقت چییەتی؟
منیش بەسەرھاتەکەم بەکورتی بۆ باس کرد، دەستی کرد لە ڕانم و گوتی: ئەگەر کاتی خۆی ئەم ڕانەت بەکەرە و خۆێ چەور بکردایە، ئاوەھا ڕەق نەدەبوو.
عەرزم کرد لە کیسمان چووە، قەدەر وا بوو کە نەبێ.. شێخ عوسمان زاتێکی گەورە و پیاوێکی چاک بوو (ولانزکی أحدا علی اللە) خوا لە گوناھی خۆش ببێ و پلەوپایەی بەرز بکاتەوە. وەک ھەرئینسانێک بێعەیب نابێ، بەڵام چاکەی زۆر بوو، بەڕەحمەت بێت.
# #
پاش ئەوەی کە ھەواڵیان دامێ ئاسایش وتوویەتی: نابێ تەعینی بکەنەوە زۆر لە خۆم دەترسام، کەمتر خۆم دەر دەخست، ڕۆژێک ئیسعافێک لە بەردەم کارگەکەماندا وەستا، یەکێک دابەزی و دای لە جەرەس، منیش کە دەترسام لە دڵی خۆمدا گوتم: حەتمەن ئەمە ئاسایشە و بۆ گرتنی من ھاتووە، دەنا ئیسعاف کاری بەم شوێنە چییە؟ ھەرچەند دای لە دەرگا بۆمان نەکردەوە، من لە ماڵی دراوسێی کارگەکەوە لە پشتەوە ڕۆیشتمە دەر، ئیتر نەڕۆیشتمەوە بە کارگەکەدا.